Ghi chép & hướng dẫn từ các dự án cá nhânhttps://sharelab.fyi/https://sharelab.fyi/vi/posts/ai-giai-bai-vat-ly-va-cach-kiem-tra/https://sharelab.fyi/vi/posts/ai-giai-bai-vat-ly-va-cach-kiem-tra/Mô hình ngôn ngữ dựng phương trình rất tốt nhưng tính toán nhiều bước thì hay sai, mà đáp án sai lại trông rất hợp lý. Bốn cách kiểm tra, và vì sao không cách nào đủ một mình.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/ang-ten-vi-sao-dien-thoai-khong-con-can-cai-can/https://sharelab.fyi/vi/posts/ang-ten-vi-sao-dien-thoai-khong-con-can-cai-can/Ăng-ten tốt dài một phần tư bước sóng — và λ = c/f là toàn bộ câu chuyện: đài AM cần cột thép trăm mét, cục gạch 1G đeo cần 8 cm, còn 5G giấu cả dàn ăng-ten sau viền màn hình.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/anh-sang-day-duoc-thuyen-ap-suat-buc-xa/https://sharelab.fyi/vi/posts/anh-sang-day-duoc-thuyen-ap-suat-buc-xa/Nắng đè lên mỗi mét vuông gương một lực 9 micro-newton — bé đến nực cười, nhưng không bao giờ tắt và không cần chở nhiên liệu. Cộng dồn đủ lâu, cú đẩy của photon thắng cả động cơ tên lửa.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/ap-suat-khi-quyen-va-tran-10-met-cua-moi-may-bom/https://sharelab.fyi/vi/posts/ap-suat-khi-quyen-va-tran-10-met-cua-moi-may-bom/Không máy bơm nào hút được nước lên quá 10,3 m — kể cả máy bơm hoàn hảo tuyệt đối. Vì 'hút' không tồn tại: chỉ có khí quyển đẩy, và sức đẩy của nó có hạn ngạch.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/ban-kinh-schwarzschild-moi-vat-deu-co-mot-ho-den-ben-trong/https://sharelab.fyi/vi/posts/ban-kinh-schwarzschild-moi-vat-deu-co-mot-ho-den-ben-trong/Nén Trái Đất còn 9 mm là ánh sáng hết đường ra. Công thức một dòng r_s = 2GM/c² định nghĩa hố đen — và giấu một cú lừa: hố đen càng to càng... loãng, có cái loãng hơn không khí.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/bao-toan-momen-dong-luong-cu-xoay-khong-mien-phi/https://sharelab.fyi/vi/posts/bao-toan-momen-dong-luong-cu-xoay-khong-mien-phi/Thu tay vào là xoay nhanh hơn — ai cũng biết. Ít ai để ý: động năng quay tăng theo, và ai đó phải trả. Hoá đơn gửi về cơ bắp, và cùng hoá đơn ấy định hình các thiên hà.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/cam-ung-faraday-hai-cu-hich-nguoc-dau/https://sharelab.fyi/vi/posts/cam-ung-faraday-hai-cu-hich-nguoc-dau/Điện chỉ sinh ra khi từ thông đang THAY ĐỔI — nam châm nằm im trong cuộn dây cho đúng 0 volt. Từ định luật một dấu trừ này mà ra máy phát điện, bếp từ và phanh tàu cao tốc.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/can-bang-nhiet-trai-dat-va-tam-chan-33-do/https://sharelab.fyi/vi/posts/can-bang-nhiet-trai-dat-va-tam-chan-33-do/Cân nắng vào với hồng ngoại ra, phép tính cho Trái Đất −19 °C — trong khi thực đo +15 °C. Khoản chênh 33 độ ấy là hiệu ứng nhà kính: không phải kẻ xấu, mà là cái chăn đang bị đắp dày thêm.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/cau-phan-ap-num-volume-va-moi-cam-bien/https://sharelab.fyi/vi/posts/cau-phan-ap-num-volume-va-moi-cam-bien/Hai điện trở nối tiếp chia điện áp theo đúng tỉ lệ ohm — mạch đơn giản nhất của điện tử học, và có mặt ở nhiều nơi nhất: núm vặn âm lượng, cảm biến ánh sáng, que đo nhiệt, chân đọc pin. Kèm cái bẫy kinh điển khiến người mới đo đâu sai đó.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/cau-vong-42-do-va-cu-don-toa-cua-anh-sang/https://sharelab.fyi/vi/posts/cau-vong-42-do-va-cu-don-toa-cua-anh-sang/Giọt nước bắn tia nắng ra đủ mọi góc, vậy sao cầu vồng lại sắc nét ở đúng một vòng cung? Vì đường cong góc lệch có đáy — và tại đáy, hàng triệu tia chồng lên nhau. Cầu vồng là một cực trị giải tích treo trên trời.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/chu-ky-ban-ra-khong-hat-nao-biet-tuoi-minh/https://sharelab.fyi/vi/posts/chu-ky-ban-ra-khong-hat-nao-biet-tuoi-minh/Định luật phóng xạ mượt mà N = N₀·2^(−t/T) thực ra là hàng nghìn cú gieo xúc xắc cộng lại. Với 16 hạt, 'định luật' chỉ là lời gợi ý — với 4096 hạt, nó thành khắc đá.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/chu-ky-con-lac-don-co-that-su-khong-phu-thuoc-bien-do/https://sharelab.fyi/vi/posts/chu-ky-con-lac-don-co-that-su-khong-phu-thuoc-bien-do/T = 2π√(L/g) nói biên độ không thành vấn đề — di sản của Galileo. Đúng đến 30° thì sai chưa tới 2%, nhưng thả từ 90° thì đồng hồ chậm 18%, và gần 180° chu kỳ phình vô hạn.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/con-lac-doi-va-gioi-han-du-doan/https://sharelab.fyi/vi/posts/con-lac-doi-va-gioi-han-du-doan/Hai con lắc đôi giống hệt nhau trừ 0,001 radian ở góc thả. Bảy giây sau chúng là hai hệ khác hẳn — và cả 'trọng tài mô phỏng số' cũng có giới hạn của nó.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/con-quay-hoi-chuyen-vi-sao-khong-chiu-do/https://sharelab.fyi/vi/posts/con-quay-hoi-chuyen-vi-sao-khong-chiu-do/Treo lệch một đầu trục bánh xe: không quay thì rơi sập, đang quay tít thì lững thững đi vòng quanh dây treo như trêu ngươi trọng lực. Không có phép màu — chỉ có mô-men lực bị bắt làm việc khác.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/cong-huong-vi-sao-day-nho-thang-luc-lon/https://sharelab.fyi/vi/posts/cong-huong-vi-sao-day-nho-thang-luc-lon/Đẩy xích đu đúng nhịp, biên độ nhân lên hàng chục lần so với đẩy tĩnh. Đường cong cộng hưởng cho thấy lý do — và vì sao tắt dần là thứ duy nhất chặn nó lại.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/cong-thuc-nem-xien-sai-bao-nhieu/https://sharelab.fyi/vi/posts/cong-thuc-nem-xien-sai-bao-nhieu/Tầm xa R = v₀²sin(2θ)/g chỉ đúng trong chân không. Ném hết sức một quả bóng tennis, công thức này nói nó bay xa gấp đôi thực tế — và góc tối ưu cũng không còn là 45°.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/cot-khi-cong-huong-bit-mot-dau-tram-mot-quang-tam/https://sharelab.fyi/vi/posts/cot-khi-cong-huong-bit-mot-dau-tram-mot-quang-tam/Sáo và clarinet dài ngang nhau nhưng clarinet trầm hơn hẳn — vì một đầu của nó coi như bịt kín. Điều kiện biên ở hai miệng ống viết ra cả thang âm của bộ hơi.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/cu-giat-tay-nam-cua-hai-muoi-nghin-von-vo-hai/https://sharelab.fyi/vi/posts/cu-giat-tay-nam-cua-hai-muoi-nghin-von-vo-hai/Tia lửa 5 mm từ ngón tay bạn mang 15 000 vôn — gấp 68 lần ổ điện — nhưng chỉ vài mili-jun, bằng một phần vạn cú sốc khử rung tim. Điện áp đo độ CAO của thác; giết người hay không là ở LƯU LƯỢNG nước.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/dao-dong-tat-dan-diem-vang-cua-giam-xoc/https://sharelab.fyi/vi/posts/dao-dong-tat-dan-diem-vang-cua-giam-xoc/Cản yếu thì xe nhún mãi, cản mạnh thì xe lì đơ — giữa hai cái dở có đúng một điểm vàng: tắt dần tới hạn, nơi hệ về cân bằng nhanh nhất mà không nhún thêm lần nào.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/dap-ngon-chan-vi-sao-mot-nhip-sau-moi-thay-dau/https://sharelab.fyi/vi/posts/dap-ngon-chan-vi-sao-mot-nhip-sau-moi-thay-dau/Cảm giác chạm phóng 100 m/s, cơn đau âm ỉ bò 1 m/s — cùng một bàn chân, hai tín hiệu về não cách nhau gần hai giây. Dây thần kinh là đường truyền có băng thông, độ trễ, và cả bài toán chi phí cáp quang.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/dap-xe-nhanh-gap-doi-tra-gia-gap-tam/https://sharelab.fyi/vi/posts/dap-xe-nhanh-gap-doi-tra-gia-gap-tam/Ở 15 km/h bạn đấu với lốp xe; ở 40 km/h, 90% mồ hôi đổ vào việc khoan không khí — và công suất khoan tăng theo lũy thừa ba của tốc độ. Từ đoàn đua núp gió tới mức phạt tốc độ trên cao tốc: tất cả nằm trên một đường cong.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/diem-suong-vi-sao-coc-bia-do-mo-hoi/https://sharelab.fyi/vi/posts/diem-suong-vi-sao-coc-bia-do-mo-hoi/Cốc bia lạnh không rò rỉ — nó là trạm ngưng tụ mini. Mọi mặt phẳng lạnh hơn điểm sương đều buộc không khí trả nước, và con số ấy đo cái oi trung thực hơn hẳn phần trăm độ ẩm.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/dien-mat-troi-mai-nha-tinh-bang-tay-trong-nam-phut/https://sharelab.fyi/vi/posts/dien-mat-troi-mai-nha-tinh-bang-tay-trong-nam-phut/Mỗi mét vuông nắng Việt Nam rơi 4–5 kWh mỗi ngày; tấm pin gặt được 20%. Từ hai con số ấy, tự tính được nhà mình cần bao nhiêu mét vuông, bao nhiêu kWp, hồi vốn mấy năm — trước khi nghe bất kỳ bên bán hàng nào.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/dien-tro-song-song-nho-hon-ca-nhanh-nho-nhat/https://sharelab.fyi/vi/posts/dien-tro-song-song-nho-hon-ca-nhanh-nho-nhat/Mắc thêm điện trở mà tổng trở giảm đi — nghe ngược đời cho tới khi bạn thôi nghĩ về 'trở' và bắt đầu nghĩ về 'lối đi'. Kèm mẹo tính nhẩm hai nhánh bằng tích chia tổng.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/dinh-luat-coulomb-hai-hat-bui-keo-nhau-mot-newton/https://sharelab.fyi/vi/posts/dinh-luat-coulomb-hai-hat-bui-keo-nhau-mot-newton/1 µC là lượng điện tích nhỏ tới mức vô hình — nhưng hai hạt như thế cách nhau gang tay hút nhau bằng trọng lượng quả táo. Điện mạnh khủng khiếp; ta không nhận ra chỉ vì vũ trụ đã trung hoà gần hết.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/dinh-luat-hooke-so-mot-phan-hai-tu-dau-ra/https://sharelab.fyi/vi/posts/dinh-luat-hooke-so-mot-phan-hai-tu-dau-ra/F = kx thì dễ, nhưng vì sao thế năng lại là ½kx² chứ không phải kx²? Câu trả lời là một tam giác — và tam giác đó giải thích luôn vì sao nén lò xo sâu gấp đôi nguy hiểm gấp bốn.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/dinh-luat-hubble-vu-tru-no-va-tuoi-cua-no/https://sharelab.fyi/vi/posts/dinh-luat-hubble-vu-tru-no-va-tuoi-cua-no/Càng xa chạy càng nhanh, đều tăm tắp theo v = H₀d — và nghịch đảo của hệ số góc ấy ra thẳng 14 tỉ năm. Đường thẳng khiêm tốn nhất của thiên văn học là giấy khai sinh của vũ trụ.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/dinh-luat-kepler-iii-va-duong-thang-cua-he-mat-troi/https://sharelab.fyi/vi/posts/dinh-luat-kepler-iii-va-duong-thang-cua-he-mat-troi/T² = a³ nghe như câu thần chú để thuộc lòng — cho tới khi vẽ sáu hành tinh lên trục log-log và thấy chúng xếp hàng thẳng tắp đến bốn chữ số. Kèm cách dùng nó làm cân đo khối lượng thiên hà.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/dinh-luat-malus-xoay-duoc/https://sharelab.fyi/vi/posts/dinh-luat-malus-xoay-duoc/Hai kính phân cực vuông góc thì tối đen. Chèn thêm kính thứ ba vào giữa, ánh sáng lại xuất hiện — nghịch lý giải thích được bằng chính công thức I = I₀cos²θ.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/dinh-luat-wien-mau-cua-nhiet-do/https://sharelab.fyi/vi/posts/dinh-luat-wien-mau-cua-nhiet-do/Sao đỏ là sao nguội, sao xanh là sao nóng — ngược với vòi nước. Cùng công thức λmax = b/T giải thích vì sao đèn sợi đốt phí 95% điện và vì sao mắt ta nhìn rõ nhất đúng chỗ Mặt Trời phát mạnh nhất.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/do-sau-bieu-kien-ho-boi-noi-doi-25-phan-tram/https://sharelab.fyi/vi/posts/do-sau-bieu-kien-ho-boi-noi-doi-25-phan-tram/Nhìn thẳng xuống, đáy hồ 2 mét hiện ra ở 1,5 mét — chia đều cho chiết suất. Người đâm cá học được luật này bằng bụng đói; người nhảy hồ lạ nên học nó trước khi nhảy.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/do-toc-do-anh-sang-bang-thanh-so-co-la/https://sharelab.fyi/vi/posts/do-toc-do-anh-sang-bang-thanh-so-co-la/Tắt đĩa xoay, quay 30 giây: sô-cô-la chảy thành vệt cách đều 6 cm — đó là nửa bước sóng của sóng đứng trong lò. Nhân đôi, nhân tần số trên nhãn: ra 3×10⁸ m/s, sai vài phần trăm, chi phí một thanh kẹo.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/don-bay-cho-toi-mot-diem-tua/https://sharelab.fyi/vi/posts/don-bay-cho-toi-mot-diem-tua/Tay đòn dài gấp 20 lần thì lực nhỏ đi 20 lần — nhưng quãng đẩy dài ra đúng 20 lần. Từ xà beng, xe rùa đến bắp tay đang cầm cốc nước: cùng một phép nhân chéo, và không ai được ăn không của vật lý.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/dua-vat-lan-hinh-dang-thang-khoi-luong/https://sharelab.fyi/vi/posts/dua-vat-lan-hinh-dang-thang-khoi-luong/Thả quả cầu bi-a đấu với bi ve, đĩa gỗ đấu với vành xe đạp trên cùng con dốc: nặng nhẹ to nhỏ đều vô can — chỉ cách xếp khối lượng quanh trục quyết định ai về trước. Và kẻ thắng tuyệt đối lại là… vật không lăn.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/dun-mot-am-nuoc-het-bao-nhieu-tien/https://sharelab.fyi/vi/posts/dun-mot-am-nuoc-het-bao-nhieu-tien/Một lít nước sôi giá chưa tới 300 đồng — và từ phép tính ấy mở ra cả cách đọc hoá đơn điện: thứ đắt trong nhà bạn không phải đèn đóm, mà là mọi thiết bị có nhiệm vụ làm nóng và làm lạnh.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/duong-cong-nang-luong-lien-ket-ngon-nui-sat/https://sharelab.fyi/vi/posts/duong-cong-nang-luong-lien-ket-ngon-nui-sat/Vì sao nhiệt hạch VÀ phân hạch — hai phản ứng ngược chiều nhau — cùng toả năng lượng? Vì cả hai đều leo về một đỉnh núi: sắt-56, nơi mỗi nucleon bị trói chặt nhất. Đường cong năng lượng liên kết là tấm bản đồ số phận của vật chất.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/duong-cong-nghieng-khuc-cua-khong-can-ma-sat/https://sharelab.fyi/vi/posts/duong-cong-nghieng-khuc-cua-khong-can-ma-sat/Ở đúng tốc độ v = √(rg·tanθ), xe ôm cua trên mặt băng trơn tuyệt đối vẫn không trượt — phản lực mặt đường tự lo trọn lực hướng tâm. Đường đua Daytona nghiêng 31° vì đúng công thức này.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/e-bang-mc-binh-phuong-mot-gram-gia-bao-nhieu/https://sharelab.fyi/vi/posts/e-bang-mc-binh-phuong-mot-gram-gia-bao-nhieu/Hệ số c² = 9×10¹⁶ biến một gram thành 21 kiloton TNT — hơn quả bom Hiroshima. Nhưng phần đáng ngạc nhiên hơn: bạn chưa từng thấy chuyển hoá hoàn toàn, kể cả trong bom hạt nhân.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/gian-thoi-gian-hat-muon-khong-du-tuoi-de-cham-dat/https://sharelab.fyi/vi/posts/gian-thoi-gian-hat-muon-khong-du-tuoi-de-cham-dat/Muon sinh ở độ cao 15 km, sống 2,2 micro giây — đủ bay 660 m rồi tan. Nhưng máy đo dưới đất bắt được chúng hàng loạt. Thuyết tương đối không phải triết lý: nó là phép chia cứu 6 km chênh lệch.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/giao-thoa-song-va-cai-bay-truong-hop-bien/https://sharelab.fyi/vi/posts/giao-thoa-song-va-cai-bay-truong-hop-bien/Công thức 2⌊d/λ⌋+1 mà học sinh nào cũng thuộc sẽ đếm thừa 2 vân đúng lúc d chia hết cho λ. Demo tương tác để thấy vân hyperbol thật, và cách đếm không bao giờ sai.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/gio-lanh-cam-giac-nhu-la-do-cai-gi/https://sharelab.fyi/vi/posts/gio-lanh-cam-giac-nhu-la-do-cai-gi/Nhiệt kế ngoài gió và trong lều chỉ cùng một số, nhưng da bạn biết chúng khác nhau. Wind chill đo tốc độ MẤT nhiệt chứ không đo nhiệt độ — và hiểu điều đó giải thích luôn vì sao quạt làm mát người mà không làm mát căn phòng.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/goc-brewster-goc-lam-mat-nuoc-het-choi/https://sharelab.fyi/vi/posts/goc-brewster-goc-lam-mat-nuoc-het-choi/Có một góc nhìn mà tại đó mặt kính, mặt nước ngừng phản xạ hẳn một phương phân cực: tanθ_B = n. Kính râm phân cực, filter của dân chụp ảnh và cửa sổ ống laser đều sống nhờ điểm không này.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/gps-chay-bang-thuyet-tuong-doi/https://sharelab.fyi/vi/posts/gps-chay-bang-thuyet-tuong-doi/Đồng hồ vệ tinh GPS mỗi ngày trôi nhanh 38 µs so với mặt đất — Einstein hẹp kéo lùi 7, Einstein rộng đẩy tới 45. Không hiệu chỉnh, bản đồ của bạn lệch 11 km mỗi ngày: thuyết tương đối là tính năng bắt buộc, không phải triết học.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/hat-tich-dien-trong-tu-truong-chu-ky-khong-can-toc-do/https://sharelab.fyi/vi/posts/hat-tich-dien-trong-tu-truong-chu-ky-khong-can-toc-do/Lực Lorentz bẻ hạt thành vòng tròn bán kính mv/qB — nhưng chu kỳ quay thì gạch tên vận tốc khỏi công thức. Sự trùng hợp kỳ lạ đó là trái tim của máy gia tốc cyclotron.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/hien-tuong-phach-len-day-dan-bang-tai/https://sharelab.fyi/vi/posts/hien-tuong-phach-len-day-dan-bang-tai/Hai âm 440 và 444 Hz đánh cùng lúc không ra hai nốt — ra một nốt phập phồng đúng 4 lần mỗi giây. Người lên dây đàn đã dùng phép trừ này hàng thế kỷ trước khi có máy đo.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/hieu-suat-carnot-loai-thue-khong-ai-tron-duoc/https://sharelab.fyi/vi/posts/hieu-suat-carnot-loai-thue-khong-ai-tron-duoc/Không máy nhiệt nào — dù hoàn hảo tuyệt đối — biến hết nhiệt thành công. Mức thuế tối thiểu là Tc/Th, thu bằng nhiệt độ tuyệt đối, và hai phần ba điện năng thế giới đang nộp nó mỗi ngày.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/hieu-ung-coriolis-va-huyen-thoai-bon-cau/https://sharelab.fyi/vi/posts/hieu-ung-coriolis-va-huyen-thoai-bon-cau/Đạn pháo bắn 30 km lệch phải 58 mét, bão cuộn ngược chiều kim đồng hồ ở Bắc bán cầu — cùng một hiệu ứng. Nhưng nước xoáy trong bồn rửa thì không: làm phép chia là thấy huyền thoại thua kém sự thật 300 000 lần.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/hieu-ung-doppler-nghe-duoc/https://sharelab.fyi/vi/posts/hieu-ung-doppler-nghe-duoc/Xe phát đúng nốt La 440 Hz chạy ngang qua bạn — bật loa lên và nghe cao độ trượt xuống. Kèm một quy tắc bất ngờ: mỗi 10 m/s tốc độ đổi lấy đúng một nửa cung nhạc.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/hieu-ung-quang-dien-anh-sang-tra-tien-le/https://sharelab.fyi/vi/posts/hieu-ung-quang-dien-anh-sang-tra-tien-le/Chiếu đèn đỏ cực mạnh vào natri cả năm — không electron nào bật ra. Một tia tím yếu ớt — bật ra ngay. Nghịch lý chôn vùi vật lý sóng cổ điển và mở màn thuyết lượng tử.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/huyet-ap-va-cot-nuoc-trong-nguoi-ban/https://sharelab.fyi/vi/posts/huyet-ap-va-cot-nuoc-trong-nguoi-ban/Máu tuân Δp = ρgh như mọi chất lỏng: não người đứng hụt 31 mmHg so với tim, mắt cá chân dôi 100. Từ cơn hoa mắt buổi sáng tới trái tim quái vật của hươu cao cổ — tất cả là thuỷ tĩnh học mặc áo sinh học.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/khe-doi-young-do-buoc-song-bang-thuoc-ke/https://sharelab.fyi/vi/posts/khe-doi-young-do-buoc-song-bang-thuoc-ke/Ánh sáng có bước sóng nửa phần nghìn milimét — không kính hiển vi nào thấy nổi. Young đo nó năm 1801 bằng hai khe hở và một bức tường, nhờ công thức khuếch đại i = λD/a.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/khinh-khi-cau-archimedes-tren-khong/https://sharelab.fyi/vi/posts/khinh-khi-cau-archimedes-tren-khong/Hơ khí trong khoang lên 100 °C là mỗi mét khối nhẹ đi 0,26 kg — quả cầu 2 800 m³ thành cần cẩu 723 kg. Khinh khí cầu là bài toán chiếc tàu chìm trong đại dương không khí, giải bằng phương trình khí lý tưởng.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/khuc-xa-va-phan-xa-toan-phan/https://sharelab.fyi/vi/posts/khuc-xa-va-phan-xa-toan-phan/Gương tốt nhất loài người tráng được vẫn nuốt mất chút ánh sáng. Mặt nước nhìn từ dưới lên, quá góc 48,8°, phản xạ đúng 100% — và toàn bộ internet chạy trên sự thật đó.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/kinh-can-may-do-la-mot-phep-nghich-dao/https://sharelab.fyi/vi/posts/kinh-can-may-do-la-mot-phep-nghich-dao/Cận 2 độ nghĩa là gì? Là điểm cực viễn của mắt nằm ở 1/2 mét — và tròng kính −2 điốp chỉ làm đúng một việc: dời cả thế giới xa xôi về đứng trong nửa mét ấy.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/kinh-lup-dot-giay-va-tran-5772-do-khong-the-vuot/https://sharelab.fyi/vi/posts/kinh-lup-dot-giay-va-tran-5772-do-khong-the-vuot/Kính lúp không gom nắng thành một điểm: nó tạo ảnh của Mặt Trời, to đúng f·θ. Từ đó suy ra trò đốt giấy, lò mặt trời 3500 độ của Pháp — và một định luật cấm: không hệ thấu kính nào nung vật NÓNG HƠN chính Mặt Trời.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/lang-kinh-tan-sac-hai-phan-tram-lam-nen-cau-vong/https://sharelab.fyi/vi/posts/lang-kinh-tan-sac-hai-phan-tram-lam-nen-cau-vong/Chiết suất thuỷ tinh với tia tím chỉ hơn tia đỏ khoảng 1% — mắt không đời nào thấy nổi. Lăng kính là bộ khuếch đại biến 1% ấy thành dải màu, và giọt mưa làm điều tương tự trên cả bầu trời.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/len-ke-hoach-cam-trai-bang-ai/https://sharelab.fyi/vi/posts/len-ke-hoach-cam-trai-bang-ai/Cách mình dùng Claude Code để tìm và so sánh các điểm cắm trại quanh Bảo Lộc cho một nhóm 8 người, thay vì đọc hàng chục bài blog du lịch.Sun, 02 Aug 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/lo-trinh-ai-co-dao-duc-cua-my-latinh/https://sharelab.fyi/vi/posts/lo-trinh-ai-co-dao-duc-cua-my-latinh/Hơn 20 quốc gia thông qua kế hoạch AI khu vực, lập nhóm chuyên gia mới để chống tin giả.Mon, 06 Jul 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/luc-day-archimedes-va-tam-bang-chin-phan-chim/https://sharelab.fyi/vi/posts/luc-day-archimedes-va-tam-bang-chin-phan-chim/Vật nổi chìm đúng phần trăm bằng tỉ số khối lượng riêng — băng 917/1000 nên chín phần chìm một phần nổi. Cùng phép chia đó cân được vương miện vàng và giữ tàu chở hàng vạn tấn thép trên mặt nước.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/mach-lc-va-num-van-do-dai-radio/https://sharelab.fyi/vi/posts/mach-lc-va-num-van-do-dai-radio/Không gian quanh ăng-ten chứa đồng thời mọi đài phát. Radio không 'bắt' đài — nó lọc: một cuộn cảm, một tụ xoay, và công thức f = 1/(2π√LC) quyết định giọng nói nào sống sót.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/mach-rc-va-chiec-thang-63-phan-tram/https://sharelab.fyi/vi/posts/mach-rc-va-chiec-thang-63-phan-tram/Tụ nạp không bao giờ đầy — nó chỉ tiến gần V₀ mãi mãi. Nhưng cứ sau mỗi τ = RC, nó đi được 63% quãng đường còn lại, và quy ước '5τ là đầy' sinh ra từ đó.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/mang-mong-giao-thoa-mau-cua-bong-xa-phong/https://sharelab.fyi/vi/posts/mang-mong-giao-thoa-mau-cua-bong-xa-phong/Nước xà phòng trong suốt, vậy màu cầu vồng trên bong bóng từ đâu ra? Từ hai tia phản xạ lệch pha nhau. Và khoảnh khắc bong bóng chuyển đen là đồng hồ đếm ngược tới lúc nổ.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/mao-dan-nuoc-leo-cao-va-bi-mat-cua-cay-100-met/https://sharelab.fyi/vi/posts/mao-dan-nuoc-leo-cao-va-bi-mat-cua-cay-100-met/Ống hẹp một nửa, nước leo cao gấp đôi: h = 2γ/ρgr đưa nước lên 30 cm trong khe giấy thấm. Nhưng cây chò cao trăm mét thì mao dẫn chào thua — nhựa cây được KÉO từ trên xuống, bằng nước ở trạng thái căng như dây đàn.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/mat-phang-nghieng-va-goc-bat-dau-truot/https://sharelab.fyi/vi/posts/mat-phang-nghieng-va-goc-bat-dau-truot/Nghiêng dần một tấm ván, vật trượt đúng tại tanθ = μ — xe tải hay bao diêm cũng cùng một góc. Đó cũng là cách đo hệ số ma sát chỉ bằng một cái thước đo góc.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/may-bien-ap-doi-ap-lay-dong-va-nguoc-lai/https://sharelab.fyi/vi/posts/may-bien-ap-doi-ap-lay-dong-va-nguoc-lai/Hai cuộn dây quấn chung một lõi sắt, không chạm nhau — thế mà 220 V thành 5 V hay 500 kV tuỳ ý, chỉ bằng cách đếm vòng. Cỗ máy không có bộ phận chuyển động này là lý do cả thế giới thắp sáng bằng AC.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/may-lanh-khong-tao-lanh-no-chuyen-nha-cho-nhiet/https://sharelab.fyi/vi/posts/may-lanh-khong-tao-lanh-no-chuyen-nha-cho-nhiet/Mỗi jun điện trả cho máy lạnh dời được 3–4 jun nhiệt ra khỏi phòng; chạy chiều ngược, máy bơm nhiệt sưởi ấm rẻ gấp 4 lần dây may-so. COP — con số bị bỏ quên trên nhãn năng lượng — là cả một bài Carnot đảo chiều.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/nghe-tieng-tau-hai-lan-am-thanh-trong-vat-ran/https://sharelab.fyi/vi/posts/nghe-tieng-tau-hai-lan-am-thanh-trong-vat-ran/Áp tai vào đường ray, bạn nghe đoàn tàu đến trước người đứng cạnh gần 3 giây mỗi cây số — v = √(E/ρ): vật liệu càng cứng truyền âm càng nhanh. Cùng công thức giải thích giọng người dưới nước, ống nghe bác sĩ và tiếng động đất đến hai đợt.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/nghich-ly-chong-kinh-phan-cuc/https://sharelab.fyi/vi/posts/nghich-ly-chong-kinh-phan-cuc/Hai kính phân cực vuông góc chặn sạch ánh sáng. Chèn 39 kính vào giữa — toàn vật cản — thì 94% ánh sáng đi qua. Không có gì huyền bí: chỉ là cos²θ nhân dồn.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/nguyen-ly-bat-dinh-vi-sao-nguyen-tu-khong-sup-do/https://sharelab.fyi/vi/posts/nguyen-ly-bat-dinh-vi-sao-nguyen-tu-khong-sup-do/Ép electron vào góc càng chặt, vận tốc nó càng nhoè rộng — Δx·Δv ≥ ħ/2m. Không phải máy đo vụng: chính khoản 'tiền phạt nhốt' này chống lưng cho kích thước nguyên tử, và đuổi electron ra khỏi hạt nhân.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/nguyen-ly-bernoulli-nhanh-hon-la-loang-ap-hon/https://sharelab.fyi/vi/posts/nguyen-ly-bernoulli-nhanh-hon-la-loang-ap-hon/Trực giác nói chỗ thắt ống phải 'dồn ép' hơn — áp kế nói ngược lại. Cùng cú lừa đó thổi tung mái tôn trong bão và suýt hút hai con tàu đâm nhau.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/nhen-nuoc-di-tren-mat-ho-va-luat-choi-cua-kich-thuoc/https://sharelab.fyi/vi/posts/nhen-nuoc-di-tren-mat-ho-va-luat-choi-cua-kich-thuoc/Mặt nước là tấm màng đỡ được 73 micro-newton mỗi milimét mép chân. Nhện nước 10 mg dư sức gấp 45 lần; người 60 kg cần 8 km đường mép. Sức căng bề mặt không chê ai — nó chỉ tính theo chiều dài, mà cơ thể lại nặng theo khối.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/nhiet-an-hai-quang-nhiet-ke-dung-im/https://sharelab.fyi/vi/posts/nhiet-an-hai-quang-nhiet-ke-dung-im/Đun 1 kg nước đá từ −20 °C tới cạn nồi: nhiệt kế chỉ chạy 460 giây, còn 2 594 giây nó đứng im trong khi bếp vẫn rót đủ nghìn oát. Năng lượng biến đi đâu — và vì sao mồ hôi, bão, và hơi nước bỏng đều là cùng một câu trả lời.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/nuoc-dac-nhat-o-4-do-di-thuong-cuu-song-moi-ho-ca/https://sharelab.fyi/vi/posts/nuoc-dac-nhat-o-4-do-di-thuong-cuu-song-moi-ho-ca/Gần như mọi chất lỏng lạnh thì co, càng lạnh càng chìm. Nước tuân luật đến 3,98 °C rồi phản kèo — và nhờ cú phản kèo ấy, hồ đóng băng từ mặt xuống thay vì từ đáy lên, cá bơi dưới lớp băng thay vì trong khối đá.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/phan-bo-maxwell-khong-khi-nhanh-hon-am-thanh/https://sharelab.fyi/vi/posts/phan-bo-maxwell-khong-khi-nhanh-hon-am-thanh/Phân tử nitơ ở nhiệt độ phòng lao đi trung bình 476 m/s — vượt tường âm. Và cái đuôi dài của phân bố tốc độ lý giải hai chuyện tưởng chừng xa nhau: nước bay hơi làm mát, và Mặt Trăng không giữ nổi khí quyển.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/phuong-trinh-khi-ly-tuong-va-cai-bay-do-c/https://sharelab.fyi/vi/posts/phuong-trinh-khi-ly-tuong-va-cai-bay-do-c/Nung khí từ 25°C lên 50°C, áp suất tăng gấp đôi? Sai — chỉ tăng 8%. Phương trình khí lý tưởng chỉ nói chuyện bằng kelvin, và hiểu vì sao là hiểu nhiệt độ thật sự đo cái gì.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/phuong-trinh-ten-lua-che-do-doc-tai-cua-logarit/https://sharelab.fyi/vi/posts/phuong-trinh-ten-lua-che-do-doc-tai-cua-logarit/Tên lửa phải chở nhiên liệu để... đẩy chính nhiên liệu — nên Δv chỉ tăng theo logarit. Kết cục: 95% khối lượng con tàu là chất đốt, người và hàng là ghi chú bên lề. Tsiolkovsky viết bản án ấy từ 1903, trước cả máy bay có mặt ở Nga.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/pin-het-voi-may-anh-nhung-song-voi-remote/https://sharelab.fyi/vi/posts/pin-het-voi-may-anh-nhung-song-voi-remote/Mọi cục pin là nguồn lý tưởng cộng một điện trở giấu bên trong, và điện trở ấy tăng dần theo tuổi. Nó giải thích pin 'hồi sinh' khi đổi thiết bị, đèn pha ô tô tối đi lúc đề máy, và vì sao điện thoại sập nguồn giữa trời rét ở 30% pin.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/roi-tu-do-va-van-toc-toi-han/https://sharelab.fyi/vi/posts/roi-tu-do-va-van-toc-toi-han/v = gt của sách chỉ đúng vài giây đầu. Người nhảy dù không rơi nhanh mãi — họ dừng ở ~200 km/h, và một con mèo rơi từ tầng cao sống sót nhiều hơn ta tưởng cũng vì cùng công thức.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/rong-roc-chia-nho-trong-luc-thanh-tung-nhanh-day/https://sharelab.fyi/vi/posts/rong-roc-chia-nho-trong-luc-thanh-tung-nhanh-day/Treo vật lên 4 nhánh dây là mỗi nhánh chỉ gánh một phần tư — và tay bạn cầm đúng một nhánh. Từ giếng nước làng tới cần cẩu tháp và dây phanh xe đạp: cùng một phép chia, chỉ khác số nhánh.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/sao-choi-halley-luc-phong-54-km-moi-giay-luc-bo-di-bo/https://sharelab.fyi/vi/posts/sao-choi-halley-luc-phong-54-km-moi-giay-luc-bo-di-bo/Cùng một hòn đá bẩn 11 km, sát Mặt Trời lao 54,6 km/s, ra rìa hệ chỉ còn 0,91 km/s — chậm hơn cả máy bay tiêm kích. Công thức vis-viva đọc vận tốc từ khoảng cách như đọc số dư từ sổ tiết kiệm.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/so-reynolds-vi-khuan-boi-trong-mat-ong/https://sharelab.fyi/vi/posts/so-reynolds-vi-khuan-boi-trong-mat-ong/Cùng một thứ nước, cá lướt băng băng còn vi khuẩn thấy đặc quánh như nhựa đường — khác nhau ở một tỉ số không thứ nguyên. Re nhỏ hơn 1 là thế giới không có đà, nơi kiểu bơi của mọi sinh vật lớn đều vô dụng.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/song-dung-tren-day-dan/https://sharelab.fyi/vi/posts/song-dung-tren-day-dan/Hai đầu bị ghim chết, sợi dây chỉ chấp nhận những sóng có nửa bước sóng vừa khít số nguyên lần. Đó là lý do nhạc cụ có cao độ — và là bài tuyển sinh của cơ học lượng tử.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/thang-decibel-vi-sao-tai-nguoi-dem-bang-logarit/https://sharelab.fyi/vi/posts/thang-decibel-vi-sao-tai-nguoi-dem-bang-logarit/Từ ngưỡng nghe đến động cơ phản lực, cường độ âm trải 10.000 tỷ lần — mà tai vẫn xử lý gọn. Bí quyết là nghe theo lôgarit, và thang dB chỉ là bản mã hoá của bí quyết ấy.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/thang-do-dong-dat-moi-bac-la-31-lan-nang-luong/https://sharelab.fyi/vi/posts/thang-do-dong-dat-moi-bac-la-31-lan-nang-luong/Thang độ lớn động đất là logarit: mỗi bậc nhân biên độ 10 lần và năng lượng 31,6 lần. Hiểu sai điều này là hiểu sai mọi bản tin — M9 Tohoku không mạnh gấp rưỡi M6, nó mạnh gấp ba mươi nghìn lần.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/thang-may-va-nguoi-ban-vo-hinh-treo-sau-vach/https://sharelab.fyi/vi/posts/thang-may-va-nguoi-ban-vo-hinh-treo-sau-vach/Động cơ thang máy không nâng cabin — nó chỉ phân xử trận bập bênh giữa cabin và khối bê tông 1,3 tấn trượt ngầm sau vách. Chở đúng nửa tải, chuyến đi gần như miễn phí năng lượng; và thang máy hiện đại còn bán điện ngược về lưới.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/thau-kinh-hoi-tu-anh-that-anh-ao/https://sharelab.fyi/vi/posts/thau-kinh-hoi-tu-anh-that-anh-ao/Cùng một thấu kính là máy chiếu khi vật ở xa và kính lúp khi vật ở gần — ranh giới là đúng tiêu điểm, nơi ảnh chạy ra vô cực rồi quay về từ phía bên kia.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/thuy-trieu-mat-trang-thang-kien-mat-troi/https://sharelab.fyi/vi/posts/thuy-trieu-mat-trang-thang-kien-mat-troi/Thuỷ triều không quan tâm ai kéo mạnh — nó chỉ đo ai kéo LỆCH giữa hai bờ Trái Đất. Lực triều rơi theo 1/d³, và ở thước đo đó Mặt Trăng gần thắng Mặt Trời xa với tỉ số 2,2:1.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/tia-set-gia-bao-nhieu-tien-dien/https://sharelab.fyi/vi/posts/tia-set-gia-bao-nhieu-tien-dien/Cả một cú sét trung bình chứa ~1,5 GJ = hơn 400 kWh — cỡ một triệu đồng tiền điện, chạy tủ lạnh một năm. Cái khủng khiếp không phải năng lượng mà là CÔNG SUẤT: 50 terawatt trong ba mươi phần triệu giây.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/toc-do-vu-tru-va-khau-dai-bac-cua-newton/https://sharelab.fyi/vi/posts/toc-do-vu-tru-va-khau-dai-bac-cua-newton/Bắn ngang một viên đạn đủ nhanh và nó rơi mãi mà không chạm đất — đó là quỹ đạo. Demo chạy bằng hằng số hấp dẫn thật, tái tạo đúng chu kỳ 90 phút của trạm ISS.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/trong-luc-nhan-tao-va-cai-gia-cua-vong-quay/https://sharelab.fyi/vi/posts/trong-luc-nhan-tao-va-cai-gia-cua-vong-quay/Một vành trạm quay đủ nhanh thì sàn đẩy bạn y như mặt đất đẩy bạn: a = ω²r. Vấn đề không phải tạo ra 1g — máy giặt nhà bạn tạo được 400g — mà là tạo 1g sao cho con người không nôn.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/tu-dien-thung-nuoc-nong-cua-the-gioi-dien/https://sharelab.fyi/vi/posts/tu-dien-thung-nuoc-nong-cua-the-gioi-dien/Đèn flash 45 jun — bằng nhiệt lượng một hớp trà nguội đi — nhưng nhả trọn trong một phần nghìn giây thành cú xả 45 kilôoát. Tụ điện thắng pin không phải ở chứa bao nhiêu, mà ở chịu chi bao nhanh.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/tui-khi-va-nghe-thuat-keo-dai-mot-phan-muoi-giay/https://sharelab.fyi/vi/posts/tui-khi-va-nghe-thuat-keo-dai-mot-phan-muoi-giay/Động lượng phải mất thì kiểu gì cũng mất — thứ duy nhất mặc cả được là mất trong bao lâu. Từ 5 ms lên 150 ms, lực đập vào ngực giảm 30 lần: toàn bộ ngành an toàn xe hơi nằm trong một phép chia.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/tui-snack-tren-may-bay-va-ham-mu-cua-bau-troi/https://sharelab.fyi/vi/posts/tui-snack-tren-may-bay-va-ham-mu-cua-bau-troi/Khí quyển giảm nửa áp suất sau mỗi 5,8 km — nên túi bim bim lên Đà Lạt đã phồng, lên cabin máy bay phồng 1,3 lần, còn tai bạn ù đúng lịch. Một hàm e mũ trừ h chi phối từ gói snack tới quy trình cấp cứu giảm áp.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/va-cham-dan-hoi-va-va-cham-mem/https://sharelab.fyi/vi/posts/va-cham-dan-hoi-va-va-cham-mem/Hai vật bằng nhau thì trao đổi vận tốc trọn vẹn. Đâm vào vật nặng gấp nghìn lần thì bật ngược gần như nguyên tốc độ. Và va chạm mềm giữa hai vật bằng nhau nuốt đúng một nửa động năng.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/vi-sao-bau-troi-xanh-va-hoang-hon-do/https://sharelab.fyi/vi/posts/vi-sao-bau-troi-xanh-va-hoang-hon-do/Phân tử không khí đá ánh sáng lam khỏi đường thẳng mạnh gấp 6 lần ánh sáng đỏ — luật 1/λ⁴ của Rayleigh. Ban ngày bạn nhặt được phần bị đá văng: trời xanh. Hoàng hôn bạn nhận phần sống sót: mặt trời đỏ.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/vi-sao-dan-piano-co-y-chinh-sai-moi-not/https://sharelab.fyi/vi/posts/vi-sao-dan-piano-co-y-chinh-sai-moi-not/Tai người mê các tỉ số nguyên 3/2, 5/4 — nhưng toán học chứng minh không thể lên dây đàn cho MỌI giọng cùng đẹp. Giải pháp của phương Tây: chia đều quãng tám theo 2^(1/12), làm mọi quãng sai một tí để không quãng nào sai nhiều. Âm nhạc hiện đại chạy trên một thoả hiệp vô tỉ.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/vi-sao-duong-day-tai-dien-phai-cao-the/https://sharelab.fyi/vi/posts/vi-sao-duong-day-tai-dien-phai-cao-the/Cùng 100 MW: gửi ở 110 kV mất 8% dọc đường, ở 500 kV chỉ mất 0,4%. Còn thử gửi ở 10 kV thì phép tính trả về điều phi lý — và điều phi lý đó chính là câu trả lời.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/vi-sao-khong-kinh-nao-thay-la-co-tren-mat-trang/https://sharelab.fyi/vi/posts/vi-sao-khong-kinh-nao-thay-la-co-tren-mat-trang/Không phải vì cờ nhỏ hay kính yếu — vì ánh sáng là sóng, và sóng chui qua lỗ thì loe. Muốn phân giải 1,5 mét ở khoảng cách 384 000 km cần gương 172 mét: giới hạn nhiễu xạ không nhận hối lộ.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/vi-sao-kim-loai-so-vao-thay-lanh/https://sharelab.fyi/vi/posts/vi-sao-kim-loai-so-vao-thay-lanh/Tay nắm cửa thép và mặt bàn gỗ trong cùng căn phòng có cùng nhiệt độ, nhiệt kế xác nhận. Nhưng da bạn không phải nhiệt kế — nó là máy đo DÒNG nhiệt, và thép rút nhiệt nhanh gấp 300 lần gỗ.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/vi-sao-len-nui-thi-lanh-du-gan-mat-troi-hon/https://sharelab.fyi/vi/posts/vi-sao-len-nui-thi-lanh-du-gan-mat-troi-hon/Sa Pa mát không phải nhờ 'gần trời': 1 500 m gần thêm là con số vô nghĩa so với 150 triệu km. Không khí bốc lên thì nở, nở thì tự trả giá bằng nội năng — 9,8 độ mỗi km, và cả khí hậu vùng cao lẫn gió phơn khô rang đều nằm trong hoá đơn ấy.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/vi-sao-mat-trang-khong-co-khong-khi/https://sharelab.fyi/vi/posts/vi-sao-mat-trang-khong-co-khong-khi/Bầu khí quyển là cuộc rượt đuổi giữa tốc độ thoát của hành tinh và cái đuôi nhanh nhất của phân bố Maxwell. Trái Đất thua hydro, thắng nitơ; Mặt Trăng thua tất; Titan nhỏ hơn Mặt Trăng nhưng lạnh cóng — và cái lạnh cứu cả bầu trời của nó.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMThttps://sharelab.fyi/vi/posts/vi-sao-mua-dong-lanh-du-trai-dat-gan-mat-troi-hon/https://sharelab.fyi/vi/posts/vi-sao-mua-dong-lanh-du-trai-dat-gan-mat-troi-hon/Sự thật ít ai tin: đầu tháng Một, Trái Đất gần Mặt Trời hơn tháng Bảy 5 triệu km — đúng giữa mùa đông Bắc bán cầu. Mùa không do khoảng cách; nó do cái trục nghiêng 23,4° và một hàm sin trải mỏng nắng.Tue, 01 Sep 2026 00:00:00 GMT