Tương đối

3 bài viết

E = mc²: một gram vật chất trị giá bao nhiêu năng lượng

Đăng ngày 1/9/2026

Hệ số c² = 9×10¹⁶ biến một gram thành 21 kiloton TNT — hơn quả bom Hiroshima. Nhưng phần đáng ngạc nhiên hơn: bạn chưa từng thấy chuyển hoá hoàn toàn, kể cả trong bom hạt nhân.

Đọc tiếp →

Giãn thời gian: hạt muon không đủ tuổi để chạm đất — vậy mà vẫn tới

Đăng ngày 1/9/2026

Muon sinh ở độ cao 15 km, sống 2,2 micro giây — đủ bay 660 m rồi tan. Nhưng máy đo dưới đất bắt được chúng hàng loạt. Thuyết tương đối không phải triết lý: nó là phép chia cứu 6 km chênh lệch.

Đọc tiếp →

GPS chạy bằng thuyết tương đối: 38 micro-giây quyết định bạn đang ở làn nào

Đăng ngày 1/9/2026

Đồng hồ vệ tinh GPS mỗi ngày trôi nhanh 38 µs so với mặt đất — Einstein hẹp kéo lùi 7, Einstein rộng đẩy tới 45. Không hiệu chỉnh, bản đồ của bạn lệch 11 km mỗi ngày: thuyết tương đối là tính năng bắt buộc, không phải triết học.

Đọc tiếp →