9 bài viết
Nếu mỗi photon mang sẵn câu trả lời cho mọi góc đo, một tổng gọi là S không thể vượt quá 2 — đó là toán học thuần tuý, không cần vật lý. Thí nghiệm đo được 2,828, và ở góc 22,5° hai máy dò trùng nhau 85,4% trong khi mọi mô hình 'có sẵn đáp án' bị chặn ở 75%.
Đọc tiếp →Hecht và cộng sự không đếm photon. Họ đo tỉ lệ 'thấy' theo cường độ chớp rồi đọc ngưỡng ra từ ĐỘ DỐC của đường cong, vì thống kê Poisson để lại dấu vân tay của con số ngưỡng. Kết quả: khoảng 6 photon hấp thụ, tương ứng chừng 90 photon tới giác mạc.
Đọc tiếp →Positron trong thuốc PET đi lạc nửa milimét rồi gặp electron và biến mất, để lại hai photon 511 keV bay ngược nhau — nhưng lệch khỏi 180° chừng nửa độ. Với vòng máy 80 cm, riêng độ lệch ấy đã làm nhoè 1,76 mm: dù tinh thể nhỏ tới đâu, ảnh cũng không nét hơn 1,84 mm.
Đọc tiếp →Một nguyên tử natri bay 570 m/s lao vào chùm laser ngược chiều sẽ đứng khựng sau 18 cm, với gia tốc hãm 9,07×10⁵ m/s² — tức 92 400 g. Mỗi photon chỉ lấy đi 2,95 cm/s, nhưng nguyên tử nuốt 31 triệu photon mỗi giây, và 19 348 cú hích là đủ.
Đọc tiếp →Ở 300 K, tỉ lệ nguyên tử nằm sẵn ở mức trên của vạch đỏ 632,8 nm là 1,2×10⁻³³ — cả khối không khí trong một căn phòng 50 m³ cũng chỉ 'có' 1,5 phần triệu nguyên tử như thế. Muốn phát xạ kích thích thắng hấp thụ, phải có nhiều nguyên tử ở trên hơn ở dưới, mà nhiệt độ dù cao đến đâu cũng không làm nổi điều đó.
Đọc tiếp →Kim cương và silic xếp nguyên tử theo đúng một kiểu, chỉ khác vùng cấm: 5,47 eV so với 1,12 eV. Chênh 4,35 eV ấy được hàm mũ khuếch đại thành 3,5×10³⁶ lần mật độ hạt tải — và cùng công thức ấy giải thích vì sao con chip nào cũng chết ở 150 °C.
Đọc tiếp →Mỗi bit trong thẻ nhớ là chừng hai chục electron bị nhốt sau lớp oxit dày 8 nanomet — bức tường mà vật lý cổ điển bảo không bao giờ qua nổi, còn lượng tử bảo vẫn rò. Xác suất rò giảm 68 triệu lần cho mỗi nanomet dày thêm, đủ để riêng đường hầm phải chờ 10⁴² năm. Nhà sản xuất chỉ dám hứa 10 năm, và khoảng cách ấy mới là câu chuyện.
Đọc tiếp →Chiếu đèn đỏ cực mạnh vào natri cả năm — không electron nào bật ra. Một tia tím yếu ớt — bật ra ngay. Nghịch lý chôn vùi vật lý sóng cổ điển và mở màn thuyết lượng tử.
Đọc tiếp →Ép electron vào góc càng chặt, vận tốc nó càng nhoè rộng — Δx·Δv ≥ ħ/2m. Không phải máy đo vụng: chính khoản 'tiền phạt nhốt' này chống lưng cho kích thước nguyên tử, và đuổi electron ra khỏi hạt nhân.
Đọc tiếp →