Cột khí cộng hưởng: bịt một đầu ống, nốt nhạc tụt cả quãng tám
Sáo và clarinet dài ngang nhau nhưng clarinet trầm hơn hẳn — vì một đầu của nó coi như bịt kín. Điều kiện biên ở hai miệng ống viết ra cả thang âm của bộ hơi.
Đọc tiếp →Âm thanh
5 bài viết
Hiện tượng phách: phép trừ mà bạn nghe được
Hai âm 440 và 444 Hz đánh cùng lúc không ra hai nốt — ra một nốt phập phồng đúng 4 lần mỗi giây. Người lên dây đàn đã dùng phép trừ này hàng thế kỷ trước khi có máy đo.
Đọc tiếp →Hiệu ứng Doppler mà bạn nghe được
Xe phát đúng nốt La 440 Hz chạy ngang qua bạn — bật loa lên và nghe cao độ trượt xuống. Kèm một quy tắc bất ngờ: mỗi 10 m/s tốc độ đổi lấy đúng một nửa cung nhạc.
Đọc tiếp →Sóng dừng trên dây đàn: vì sao một sợi dây chỉ chịu hát vài nốt
Hai đầu bị ghim chết, sợi dây chỉ chấp nhận những sóng có nửa bước sóng vừa khít số nguyên lần. Đó là lý do nhạc cụ có cao độ — và là bài tuyển sinh của cơ học lượng tử.
Đọc tiếp →Thang decibel: vì sao tai người đếm bằng lôgarit
Từ ngưỡng nghe đến động cơ phản lực, cường độ âm trải 10.000 tỷ lần — mà tai vẫn xử lý gọn. Bí quyết là nghe theo lôgarit, và thang dB chỉ là bản mã hoá của bí quyết ấy.
Đọc tiếp →