Áp suất khí quyển và cái trần 10 mét của mọi máy bơm hút
Không máy bơm nào hút được nước lên quá 10,3 m — kể cả máy bơm hoàn hảo tuyệt đối. Vì 'hút' không tồn tại: chỉ có khí quyển đẩy, và sức đẩy của nó có hạn ngạch.
Đọc tiếp →Chất lưu
10 bài viết
Đạp xe nhanh gấp đôi, trả giá gấp tám: chế độ v³ của sức cản không khí
Ở 15 km/h bạn đấu với lốp xe; ở 40 km/h, 90% mồ hôi đổ vào việc khoan không khí — và công suất khoan tăng theo lũy thừa ba của tốc độ. Từ đoàn đua núp gió tới mức phạt tốc độ trên cao tốc: tất cả nằm trên một đường cong.
Đọc tiếp →Huyết áp là bài toán cột nước: vì sao đứng dậy nhanh thì hoa mắt, và hươu cao cổ cần tim 12 kg
Máu tuân Δp = ρgh như mọi chất lỏng: não người đứng hụt 31 mmHg so với tim, mắt cá chân dôi 100. Từ cơn hoa mắt buổi sáng tới trái tim quái vật của hươu cao cổ — tất cả là thuỷ tĩnh học mặc áo sinh học.
Đọc tiếp →Lực đẩy Archimedes: vì sao tảng băng giấu 92% dưới nước
Vật nổi chìm đúng phần trăm bằng tỉ số khối lượng riêng — băng 917/1000 nên chín phần chìm một phần nổi. Cùng phép chia đó cân được vương miện vàng và giữ tàu chở hàng vạn tấn thép trên mặt nước.
Đọc tiếp →Mao dẫn: nước tự leo cao bao nhiêu — và vì sao cây 100 mét cần mưu khác
Ống hẹp một nửa, nước leo cao gấp đôi: h = 2γ/ρgr đưa nước lên 30 cm trong khe giấy thấm. Nhưng cây chò cao trăm mét thì mao dẫn chào thua — nhựa cây được KÉO từ trên xuống, bằng nước ở trạng thái căng như dây đàn.
Đọc tiếp →Nguyên lý Bernoulli: chỗ nước chảy nhanh lại là chỗ áp suất thấp
Trực giác nói chỗ thắt ống phải 'dồn ép' hơn — áp kế nói ngược lại. Cùng cú lừa đó thổi tung mái tôn trong bão và suýt hút hai con tàu đâm nhau.
Đọc tiếp →Nhện nước đi trên mặt hồ — và luật chơi khắc nghiệt của kích thước
Mặt nước là tấm màng đỡ được 73 micro-newton mỗi milimét mép chân. Nhện nước 10 mg dư sức gấp 45 lần; người 60 kg cần 8 km đường mép. Sức căng bề mặt không chê ai — nó chỉ tính theo chiều dài, mà cơ thể lại nặng theo khối.
Đọc tiếp →Nước đặc nhất ở 4 °C: dị thường nhỏ cứu sống mọi hồ cá mùa đông
Gần như mọi chất lỏng lạnh thì co, càng lạnh càng chìm. Nước tuân luật đến 3,98 °C rồi phản kèo — và nhờ cú phản kèo ấy, hồ đóng băng từ mặt xuống thay vì từ đáy lên, cá bơi dưới lớp băng thay vì trong khối đá.
Đọc tiếp →Số Reynolds: vì sao vi khuẩn bơi như người kẹt trong mật ong
Cùng một thứ nước, cá lướt băng băng còn vi khuẩn thấy đặc quánh như nhựa đường — khác nhau ở một tỉ số không thứ nguyên. Re nhỏ hơn 1 là thế giới không có đà, nơi kiểu bơi của mọi sinh vật lớn đều vô dụng.
Đọc tiếp →Túi snack phồng căng trên máy bay: hàm mũ của bầu trời
Khí quyển giảm nửa áp suất sau mỗi 5,8 km — nên túi bim bim lên Đà Lạt đã phồng, lên cabin máy bay phồng 1,3 lần, còn tai bạn ù đúng lịch. Một hàm e mũ trừ h chi phối từ gói snack tới quy trình cấp cứu giảm áp.
Đọc tiếp →